Her geoteknik projenin başladığı yer: zemini yerinde tanımak, ölçmek ve kayıt altına almak.
Sondaj ve arazi deneyleri, her geoteknik projenin temelini oluşturan, zeminin gerçek koşullarının yerinde belirlenmesini sağlayan veri toplama çalışmalarıdır.
Geobim Mühendislik, deneyimli kadrosu ve gelişmiş ekipman parkıyla, projenin gerektirdiği derinlik ve hassasiyette sondaj çalışmaları gerçekleştirir; zemin profilini, tabaka geçişlerini ve yeraltı su seviyesini ayrıntılı biçimde ortaya koyar. Saha çalışmalarımız kapsamında SPT, CPT/CPTu ve presiyometre gibi uluslararası standartlara uygun deneylerle zeminin taşıma gücü, sıkışabilirliği, kıvamı ve geçirimliliği belirlenir.
Sondajlardan alınan örselenmiş ve örselenmemiş numuneler, laboratuvar ortamında yapılacak analizler için titizlikle muhafaza edilir. Tüm arazi çalışmaları ilgili standartlara ve yönetmeliklere tam uyum içinde yürütülür; elde edilen veriler, sonraki tasarım ve uygulama aşamalarına sağlam bir mühendislik altlığı oluşturacak şekilde sistematik biçimde kayıt altına alınır.
Her biri uluslararası standartlara uygun, projeye göre tek başına veya birlikte uygulanan zemin araştırma yöntemlerimiz.
01
Sondaj kuyusu içinde standart bir numuneleyicinin 63,5 kg'lık çekiçle 30 cm'lik penetrasyon için gereken vuru sayısını (N) ölçen en yaygın in-situ zemin deneyi.
02
Sabit hızda zemine itilen elektronik koninin uç direnci, sürtünme ve (CPTu'da) boşluk suyu basıncını sürekli kaydeden yüksek çözünürlüklü in-situ zemin araştırma sistemi.
03
Sondaj kuyusuna indirilen silindirik probun şişirilerek çevredeki zemini yatay yönde yüklemesi; yerinde yatay deformasyon modülü (EM) ve limit basıncı (PL) veren doğrudan deney.
04
Zemine veya yapı elemanlarına yerleştirilen inklinometre borularından düzenli aralıklarla yatay deformasyon profili alınır. Derin kazı, iksa duvarı ve şev izlemede kritik erken uyarı aracıdır; milimetrik hassasiyette yanal hareket takibi sağlar.
05
Bir kazığın taşıma kapasitesini ve yük-oturma davranışını sahada doğrudan ölçen deney; statik, dinamik veya çift kuvvet (Osterberg) yöntemleriyle uygulanır.
06
Düşük gerinimli çekiç darbesiyle kazık boyunca yayılan gerilme dalgasının yansımalarını ölçerek kazığın bütünlüğünü (çatlak, daralma, boyun verme, boy) hızlı ve hasarsız biçimde değerlendiren deney.
Standart Penetrasyon Deneyi (SPT), dünya genelinde en yaygın kullanılan in-situ zemin araştırma yöntemidir. Deney, sondaj kuyusunun tabanına indirilen standart bölünmüş-silindir numuneleyicisinin (split-spoon sampler), 63,5 kg'lık çekicin 76 cm serbest düşüşüyle 45 cm derinliğe indirilmesi ve son 30 cm için gerekli vuru sayısının (N) kaydedilmesinden oluşur.
Elde edilen N değeri; zeminin göreli sıkılığını, içsel sürtünme açısını, taşıma gücünü ve sıkışabilirliğini doğrudan ya da korelasyonlarla belirlemeye olanak tanır. Ayrıca deprem etkisi altında sıvılaşma analizi için de temel girdi parametresi sağlar. Deneyle eş zamanlı alınan örselenmiş numuneler, zemin sınıflandırması ve laboratuvar deneyleri için değerlendirilir.
Geobim Mühendislik, SPT uygulamalarında çekiç enerji verimliliğini (Er) kalibre edilmiş ekipmanlarla standartlara uygun biçimde gerçekleştirir; N değerlerini enerji, ince malzeme ve basınç düzeltmeleriyle (N₁)₆₀ formatında sunarak doğru ve güvenilir tasarım parametreleri üretir.
ASTM D1586 · TS 1900-1| Parametre | Değer / Açıklama |
|---|---|
| Çekiç kütlesi | 63,5 kg |
| Düşüş yüksekliği | 76 cm serbest düşüş |
| Numuneleyici | Split-spoon, Ø 50,8 mm / Ø 34,9 mm iç çap |
| N değeri | Son 30 cm için vuru sayısı (blows/30 cm) |
| Ölçülen büyüklükler | Penetrasyon direnci, zemin sınıfı (örnek) |
| Uygulanabilir zemin | Granüler zeminler, killer, geçiş tabakaları |
Koni Penetrasyon Deneyi (CPT), 60° konik uca sahip elektronik prob aygıtının 2 cm/s sabit hızda zemine itilmesiyle uç direnci (qc) ve manşon sürtünmesini (fs) derinliğe bağlı sürekli olarak kaydeden ileri bir in-situ araştırma yöntemidir. Piezokoni olarak da bilinen CPTu versiyonu, bu ölçümlere ek olarak u₂ konumundaki boşluk suyu basıncını da anlık olarak kaydeder; bu sayede konsolidasyon ve drenaj koşulları ile in-situ gerilme tarihi hakkında da bilgi edinilir.
CPT/CPTu; zemin tabakalaşmasının kesintisiz ve yüksek çözünürlüklü şekilde belirlenmesinde, ince tabakaların saptanmasında ve Robertson (1990) gibi yerleşik korelasyonlarla zemin sınıflandırmasında kullanılır. SPT'ye kıyasla operatör bağımlılığı çok daha düşük olup tekrarlanabilirliği yüksektir; bu nedenle kritik projelerde tercih edilen birincil araştırma aracı konumundadır.
Geobim Mühendislik, CPT/CPTu uygulamalarında elektronik piezokoni sistemi kullanır; tüm verileri gerçek zamanlı kayıt altına alarak zemin profilini, taşıma gücü parametrelerini ve sıvılaşma riskini hassas biçimde raporlar.
ASTM D3441 · ASTM D5778 · ISO 22476-1| Parametre | Değer / Açıklama |
|---|---|
| İtme hızı | 2,0 cm/s (sabit) |
| Koni açısı | 60° · Taban alanı 10 cm² |
| qc — Uç direnci | Koni ucuna gelen eksenel kuvvet / alan |
| fs — Manşon sürtünmesi | Sürtünme manşonundaki birim alan kuvveti |
| u₂ (CPTu) | Koni omzunda boşluk suyu basıncı |
| Veri çözünürlüğü | Her 1–2 cm derinlikte sürekli kayıt |
Presiyometre deneyi (PMT), sondaj kuyusuna indirilen silindirik bir probun gövdesindeki ölçüm hücresinin su veya gaz basıncıyla şişirilerek çevredeki zemini yatay yönde yüklemesi esasına dayanır. Uygulanan basınç ile zemin deformasyonunun eş zamanlı olarak ölçülmesiyle elde edilen presiyometre eğrisinden; yerinde yatay deformasyon modülü (EM), limit basınç (PL) ve zemin yatak katsayısı (Ks) doğrudan belirlenir.
Presiyometre deneyi; SPT veya CPT gibi penetrasyon deneylerinden farklı olarak zemine yatay yönde yük uygulayarak gerçek in-situ gerilme koşullarını simüle eder. Bu özelliği sayesinde perde ve iksa duvarı tasarımında, yük-oturma analizlerinde ve kazık yanal kapasitesinin belirlenmesinde özellikle değerlidir. Kil, silt, kum, çakıl ve yumuşak kaya gibi geniş bir zemin yelpazesinde uygulanabilir.
Geobim Mühendislik, Ménard tipi presiyometre ekipmanıyla hem ön delikli (pre-bored) hem de kendinden delikli (self-boring) prosedürleri uygulayarak zemine en az hasar veren, tekrarlanabilir ve standartlara tam uyumlu sonuçlar üretir.
ASTM D4719 · NF P 94-110 · ISO 22476-4| Parametre | Değer / Açıklama |
|---|---|
| EM — Deformasyon modülü | Yüklem eğrisinin doğrusal bölgesinden |
| PL — Limit basınç | Zemin akmasının başladığı basınç |
| P₀ — Yatay toprak basıncı | In-situ yatay gerilme tahmini |
| Prob çapı | Ø 44–74 mm (kuyu çapına göre) |
| Uygulama derinliği | ≤ 60 m |
| Uygulanabilir zemin | Kil, silt, kum, çakıl, yumuşak kaya |
İnklinometre, zemine veya yapı elemanlarına (iksa perdesi, istinat duvarı, dolgu, heyelan kütlesi) düşey olarak yerleştirilen özel oluklu borular içinde indirilen bir prob yardımıyla, derinlik boyunca yatay yer değiştirmenin ölçülmesi esasına dayanır. Belirli aralıklarla alınan okumalar, kümülatif yanal deformasyon profilini milimetrik hassasiyetle ortaya koyar.
Derin kazı iksa sistemlerinde, şevlerde, istinat yapılarında, dolgu ve heyelan sahalarında deformasyonun zamanla gelişimini izlemek için kritik bir erken uyarı aracıdır. Eşik değerlerin aşılması durumunda zamanında önlem alınabilmesi için güvenilir veri sağlar.
Geobim Mühendislik, inklinometre borularının doğru yerleşimini sağlar ve kalibre edilmiş probla periyodik ya da sürekli okumalar gerçekleştirir; verileri referans (sıfır) okumasına göre değerlendirip yön ve büyüklük olarak raporlar.
ASTM D6230 · ISO 18674-3| Parametre | Değer / Açıklama |
|---|---|
| Ölçülen büyüklük | Derinliğe bağlı yatay yer değiştirme |
| Okuma aralığı | Genellikle her 0,5 m derinlikte |
| İzleme tipi | Periyodik veya sürekli |
| Uygulama alanı | İksa, şev, istinat, dolgu, heyelan |
Kazık yükleme deneyi, bir kazığın eksenel (basınç/çekme) veya yanal yük altındaki gerçek davranışını sahada belirlemek için uygulanan en güvenilir yöntemdir. Kazığa kademeli olarak yük uygulanır ve her kademede oluşan oturma/yer değiştirme ölçülerek yük-oturma eğrisi elde edilir; bu eğriden nihai taşıma kapasitesi ve güvenli çalışma yükü belirlenir.
Statik yükleme deneyi (ASTM D1143) referans yöntem olup reaksiyon kazıkları veya kentledge ile uygulanır. Dinamik yükleme (yüksek gerinim, ASTM D4945) hızlı ve ekonomik bir alternatif sunarken; çift kuvvet hücresi (Osterberg) yöntemi yüksek kapasiteli kazıklarda tercih edilir. Yanal yükleme deneyleri ise yatay kuvvetlere maruz kazıkların tasarımında esastır.
Geobim Mühendislik, deney düzeneğini kazık tipine ve hedef yüke göre tasarlar; yük, oturma ve gerektiğinde kazık boyunca gerinim verilerini hassas enstrümantasyonla kayıt altına alarak tasarım kapasitesini doğrular.
ASTM D1143 · ASTM D4945 · ASTM D3966| Parametre | Değer / Açıklama |
|---|---|
| Ölçülen büyüklük | Yük-oturma / yer değiştirme ilişkisi |
| Yöntemler | Statik, dinamik, Osterberg, yanal |
| Maksimum yük | Tasarım yükünün ≥ 1,5–2,0 katı |
| Sonuç | Nihai kapasite ve güvenli çalışma yükü |
Kazık Süreklilik Testi (PIT — Pile Integrity Test), kazık başına elle vurulan küçük bir çekiç darbesiyle oluşturulan düşük gerinimli gerilme dalgasının kazık boyunca ilerleyip kesit veya empedans değişimlerinden (çatlak, daralma, genişleme, kazık ucu) yansımasının bir ivmeölçerle kaydedilmesi esasına dayanır.
Hızlı, ekonomik ve hasarsız (NDT) bir yöntem olduğundan, bir sahadaki çok sayıda kazığın bütünlüğünü kısa sürede taramak için idealdir. Kazık boyunun doğrulanması ile beton süreksizliklerinin ve olası kusurların yaklaşık yerinin tespiti için kullanılır; şüpheli sonuçlar gerektiğinde sonik tomografi (CSL) gibi yöntemlerle doğrulanır.
Geobim Mühendislik, PIT ölçümlerini kalibre ekipmanla gerçekleştirir; dalga yansımalarını zaman ortamında değerlendirip her kazık için süreklilik durumunu raporlar.
ASTM D5882 · ASTM D6760| Parametre | Değer / Açıklama |
|---|---|
| Yöntem | Düşük gerinimli çekiç darbesi (sonic echo) |
| Ölçülen büyüklük | Gerilme dalgası yansıma süresi / hızı |
| Tespit edilen | Çatlak, daralma, genişleme, kazık boyu |
| Avantaj | Hızlı, ekonomik, hasarsız (NDT) |
Projeye göre SPT, CPT ve PMT ile birlikte ya da tek başına uygulanan tamamlayıcı yöntemler.
Yumuşak kohezyonlu zeminlerde drenajsız kayma dayanımını (Cu) yerinde ölçen deney. Dört kanatlı probun döndürülmesiyle oluşan kesme momentinden Cu doğrudan elde edilir; numune alma ve laboratuvar prosedürlerinin sorunlu olduğu çok yumuşak killerde kritik önem taşır.
Sahaya yerleştirilen rijit çelik plakaya artımlı yük uygulanarak oturma-yük ilişkisi ölçülür. Yüzeysel ve yarı derin temellerde taşıma gücü ve deformasyon modülü yerinde belirlenir; dolgu, temel tabanı ve yol altyapısı kontrolünde yaygın olarak kullanılır.
Lefranc (açık keson), Lugeon (packer) ve slug test yöntemleriyle zeminin ve kayanın hidrolik iletkenliği (k) sahada ölçülür. Zemin iyileştirme, drenaj tasarımı, su tutma yapıları ve enjeksiyon programlarının planlanmasında temel girdi parametresi sağlar.
Döner sondaj yöntemiyle zemin ve kayadan boyuna karot numuneler alınır. Kaya kalite göstergesi (RQD), tabaka geçişleri ve çatlak frekansı belirlenir. Örselenmemiş (undisturbed) numuneler; konsolidasyon, triaksiyel ve permeabilite deneyleri için laboratuvara gönderilir.
Sondaj kuyularına yerleştirilen piyezometrelerle yer altı su seviyesi ve su basıncı periyodik ya da sürekli ölçülür. Kazı tasarımı, drenaj planlaması ve iksa hesaplarında kritik olan su koşulları, inşaat öncesi ve sırası boyunca izlenip kayıt altına alınır.
Zemin etüdünden uygulamaya kadar her aşamada yanınızdayız. Mühendislerimiz en kısa sürede sizinle iletişime geçsin.
Teklif Al
