Saha verilerinin mühendislik bilgisiyle yorumlanması — taşıma gücünden sıvılaşmaya, oturmadan temel tasarımına kadar bütüncül geoteknik analiz.
Zemin etüdü ve temel mühendisliği, sahadan elde edilen tüm araştırma ve deney verilerinin mühendislik bilgisiyle yorumlanarak yapıya özel temel çözümlerine dönüştürüldüğü aşamadır.
Geobim Mühendislik, arazi ve laboratuvar sonuçlarını bütüncül biçimde değerlendirerek zeminin taşıma gücünü, oturma davranışını, geçirimliliğini ve potansiyel risklerini ayrıntılı olarak analiz eder. Hazırladığımız geoteknik etüt raporları; zemin profilinin tanımlanmasını, taşıma kapasitesi ve oturma hesaplarını, yeraltı su koşullarının değerlendirilmesini, sıvılaşma analizini ve uygun temel sistemi önerilerini kapsar.
Bu raporlar, köprü, baraj, yol, tünel, fabrika, konut, hastane ve okul gibi önemli mühendislik yapılarının doğru ve güvenli biçimde projelendirilmesi için belirleyici rol oynar. Her etüt çalışmasını, jeolojik ve jeoteknik verilerle yapı arasındaki ilişkiyi doğru kurarak, en yüksek teknik standartlarda ve güncel mevzuata tam uyum içinde gerçekleştiriyoruz.
Aşağıdaki başlıklardan dilediğinize giderek ilgili analiz yönteminin detaylarını inceleyebilirsiniz.
01
Zemin parametrelerine dayanan nihai taşıma kapasitesi ve izin verilen gerilme hesapları; anlık, konsolidasyon ve toplam oturmaların belirlenmesi.
02
SPT ve CPT verilerine dayanan CSR–CRR karşılaştırmalı sıvılaşma değerlendirmesi; deprem yükü altında zemin davranışının ve risk düzeyinin belirlenmesi.
03
Zemin profili, analiz sonuçları ve yapı yükleri esas alınarak yüzeysel/derin temel seçimi ve boyutlandırması; yasal gerekliliklerle tam uyumlu geoteknik etüt raporu.
Taşıma gücü analizi, yapı yüklerinin zeminde güvenle dağıtılabilmesi için kritik gerilme sınırlarının belirlenmesi işlemidir. Geobim Mühendislik, SPT, CPT ve laboratuvar verilerinden elde edilen c (kohezyon) ve φ (içsel sürtünme açısı) parametrelerini kullanarak Terzaghi, Meyerhof ve Hansen bağıntılarıyla nihai taşıma kapasitesini (q_ult) hesaplar; yapı türüne ve güvenlik sınıfına göre uygun güvenlik katsayısı (FS ≥ 3,0) ile izin verilen taşıma gerilmesini (q_all) belirler.
Oturma analizi, yapı yükleri altında zeminde meydana gelecek düşey deformasyonların önceden hesaplanmasını kapsar. Anlık (elastik) oturma S_i, birincil konsolidasyon oturması S_c ve ikincil (sünme) oturma S_s ayrı ayrı hesaplanarak toplam ve diferansiyel oturma değerleri belirlenir. Bu değerler, yapı elemanlarının hasar görmemesi için izin verilen sınır değerleriyle (TS EN 1997) kıyaslanır.
Geobim Mühendislik, taşıma gücü yetersizliği veya aşırı oturma riski saptandığında derin temel sistemleri ya da zemin iyileştirme yöntemlerine geçiş kararını analitik temele dayandırarak verir; gereksiz maliyetlerden kaçınırken güvenlikten asla ödün vermez.
TS EN 1997-1 (EC7) · TBDY 2018 · TS 8853Yük uygulamasıyla eş zamanlı gerçekleşen elastik deformasyon. Kum ve çakıl için baskın bileşen; elastisite modülü E_s'den hesaplanır.
Killerde boşluk suyunun zamanla drenajıyla oluşur. Sıkışma indisi C_c ve ön konsolidasyon basıncı σ'_p'den hesaplanır.
Konsolidasyon tamamlandıktan sonra devam eden yavaş gerilme bağımlı deformasyon. Organik killer ve yüksek plastisiteli zeminlerde önem taşır.
Sıvılaşma, gevşek doygun granüler zeminlerin deprem sırasında artan boşluk suyu basıncı nedeniyle dayanımını kaybederek akışkan benzeri davranış sergilemesi olgusudur. Yapılar için ani oturma, yanal yayılma ve taşıma gücü kaybına yol açtığından, deprem bölgelerinde zemin araştırmasının ayrılmaz bir parçasıdır.
Geobim Mühendislik, Seed & Idriss (1971) ve güncel Youd et al. (2001) yöntemlerine dayanan CSR–CRR karşılaştırmalı analiz çerçevesini uygular. SPT (N₁)₆₀ veya CPT q_c1N değerlerinden Döngüsel Direnç Oranı (CRR) belirlenir; deprem yük düzeyi (M_w, amax) ile Döngüsel Gerilme Oranı (CSR) hesaplanarak sıvılaşma güvenlik katsayısı FS = CRR/CSR elde edilir. FS < 1,0 olan tabakalar için sıvılaşma sonrası oturma ve fışkırma potansiyeli de değerlendirilir.
Tüm analizler Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 (TBDY 2018) çerçevesinde ve Türkiye Deprem Tehlike Haritası'ndaki yer-özgün spektral ivme değerleri kullanılarak yürütülür. Sıvılaşma tespit edildiğinde en uygun iyileştirme yöntemi (DSM, jet grout, vibro-kompaksiyon vb.) analitik temelde önerilir.
TBDY 2018 · Youd et al. (2001) · ASTM D1586Deprem tarafından zeminde oluşturulan döngüsel kayma gerilmesinin düşey efektif gerilmeye oranı. Büyüklük ve yer ivmesine bağlıdır.
Zeminin sıvılaşmaya karşı direnç kapasitesi. SPT N₁(60) veya CPT qc1N değerlerinden ampirik korelasyonlarla belirlenir.
FS = CRR / CSR. FS < 1,0 sıvılaşma olacağına, FS ≥ 1,25–1,30 güvenli kabul edilir.
Sıvılaşan tabakalarda beklenen hacimsel sıkışma ve yüzey oturması tahmin edilerek yapı etkileri değerlendirilir.
Geoteknik analizlerin tamamlanmasının ardından, mühendislik değerlendirmesi yapı yüklerini güvenle karşılayacak optimum temel sisteminin belirlenmesine odaklanır. Yüzeysel temel (sürekli, radye), yarı derin temel veya derin temel arasındaki seçim; zemin profiline, yapı yüküne, kabul edilebilir oturma sınırlarına, çevre koşullarına ve ekonomik kısıtlara göre analitik kriterlere dayandırılarak verilir.
Hazırlanan geoteknik etüt raporu, Türkiye'deki yapı ruhsat mevzuatı çerçevesinde (Planlama ve İmar Kanunu, TBDY 2018) zorunlu kılınan standart formatı karşılar ve yapı müteahhidi ile proje mühendislerine eksiksiz bir teknik altlık sunar. Rapor sonuçları ve temel önerileri, tasarım süreci boyunca yapı mühendisleriyle koordineli biçimde paylaşılır.
TBDY 2018 · TS EN 1997 · Planlama ve İmar Mevzuatı
Projeye ve sahaya göre ana analizlere ek olarak gerçekleştirilen uzmanlaşmış çalışmalar.
Bishop, Janbu, Morgenstern-Price ve Spencer gibi limit denge yöntemleriyle eğimli arazi ve kazı yüzeylerinin güvenlik katsayısı hesaplanır. Statik ve pseudo-statik (deprem) koşullar ayrı ayrı değerlendirilir; kritik kayma yüzeyini iyileştirme seçenekleriyle birlikte raporlanır.
Terzaghi tek boyutlu konsolidasyon teorisiyle oturmanın zamana bağlı gelişimi tahmin edilir. Drenajın yönü, tabakanın kalınlığı ve C_v katsayısı kullanılarak % konsolidasyon–zaman eğrisi çizilir; prefabrik drenler gibi hızlandırma yöntemlerinin etkinliği değerlendirilir.
Akış ağı (flow net) ve sayısal yöntemlerle kazı çevresindeki su akışı, hidrolik degrade ve kaldırma kuvvetleri hesaplanır. Su sızdırmazlık perdesi gerekliliği, temel tabanı kaldırma kontrolü ve drenaj tasarım parametreleri belirlenir.
α, β ve λ yöntemleriyle statik kazık kapasitesi hesabı; Meyerhof ve SPT–CPT korelasyonlarından uç ve çevre sürtünmesi bileşenleri ayrı ayrı belirlenir. Tekli ve grup kazık davranışı değerlendirilir; yük testi programı için ön tahmin hazırlanır.
Sondajdan alınan örselenmiş ve örselenmemiş numuneler üzerinde; Atterberg limitleri, elek analizi, kompaksiyon, üç eksenli kesme, konsolidasyon, geçirimlilik ve kimyasal içerik deneyleri gerçekleştirilerek sahada belirlenemeyen parametreler doğrudan ölçülür.
TBDY 2018'e göre zemin sınıfı (ZA–ZE) belirlemesi için üst 30 metrenin ağırlıklı ortalama kayma dalgası hızı Vs30 hesaplanır. Gerekli hallerde MASW / sismik kırılma yöntemiyle saha Vs profili ölçülür; yerel zemin büyütme etkisi değerlendirilir.
Zemin etüdünden uygulamaya kadar her aşamada yanınızdayız. Mühendislerimiz en kısa sürede sizinle iletişime geçsin.
Teklif Al
